Pagina aangepast 8 september 2026
Deze pagina is deel van een drieluik op FARO de ramp na de ramp 2:
– Secundaire victimisatie. Leren van Moral Injury
– Secundaire victimisatie en de ramp na de ramp
– Secundaire victimisatie en FARO

“Als mensen zeggen dat ik de ziekte [kanker] heb overwonnen, doet me dat pijn. Want ze suggereren daarmee ook dat anderen hebben verloren. Het is geen spel, ik heb gewoon geluk gehad, that’s it.”
Maarten van der Weijden
In relatie tot het letselschadeproces omschrijft Akkermans secundaire victimisatie als ‘hernieuwd slachtofferschap’ of ‘de ramp na de ramp’
Bron: Een keer is erg genoeg, WODC (2010)
Oorzaken en veroorzakers van secundaire victimisatie
Uit: Secundaire victimisatie bij Letselschade, Becx, I., & Elbers, N. (2023). Verkeersrecht, 4, 1
Een letselschadeprocedure wordt ook wel ‘de ramp na de ramp’ of ‘ongeluk op ongeluk’ genoemd. Dat kan ten eerste komen doordat het doel van de procedure niet spoort met de behoeften van slachtoffers en ten tweede door de manier waarop de procedure is ingericht.
Slachtoffers van schade-veroorzakende gebeurtenissen hebben verschillende behoeften die niet altijd een plek kunnen krijgen in een letselschade-procedure. Het gaat dan om:
1) erkenning door de wederpartij, de buitenwereld, de eigen sociale omgeving, en door het ontvangen van financiële compensatie,
2) willen weten wat er precies is gebeurd;
3) ter verantwoording roepen van de wederpartij;
4) niet willen boeten voor de fout van een ander;
5) willen verkrijgen van gerechtigheid; en tot slot
6) willen voorkomen dat een ander hetzelfde overkomt.
Mijn gedachten hierover
In de na-fase van de Martinair crash in Faro zijn alle zes bovengenoemde punten onvoldoende bereikt.
Mede door de overheersende rol van Martinair in deze fase heeft de na-fase voor velen geleid tot extra frustratie: secundaire victimisatie en ramp na de ramp.
De kwetsbaarheid van getroffenen bleef (en blijft) te veel buiten beeld.
Over kwetsbaarheid
“Kwetsbaarheid … gaat niet om toegebrachte schade, maar om het uitlokken van gevolgen, het ’triggeren’ van een reactie.
…
Met het begrip kwetsbaarheid wordt het verschil uitgedrukt tussen mensen die in vergelijkbare omstandigheden verschillend reageren”
Bron: Huis van de Geest, van Everdingen en Gersons (1997), pagina 178