Pagina in ontwikkeling.
Pagina gestart: 8 maart 2026. Aangepast 26 maart 2026.

 

Dit is een afwijkende pagina in deze website. Deze pagina gaat niet over de Martinair crash in Faro.
Maar, omdat de gecrashte Anthony Ruys was verkocht aan Defensie én door de vele vragen rondom de verkoop voeg ik deze pagina toch toe.

Defensie kocht in 1992 twee Martinair DC-10’s
Deze DC-10’s waren bedoeld voor ombouw tot tanker- en transportvliegtuig voor de Nederlandse Luchtmacht (KDC-10).
In de jaren ná de crash lees ik o.a. artikelen over de (te) hoge kosten voor aankoop en ombouw tot KDC-10 van de door Defensie van Martinair gekochte DC-10’s.

Martinair heeft aan Defensie in totaal drie DC-10’s geleverd. Ná verkoop huurde Martinair deze toestellen nog enige jaren terug van Defensie. In 1992 verkocht Martinair twee DC-10’s, waaronder de gecrashte Anthony Ruys. In 1993 verkocht Martinair een vervangende DC-10 aan Defensie.

Op de verkoop van de toestellen heeft Martinair in 1992 en 1993 een boekwinst gemaakt van meer dan 100 miljoen gulden.

In 1994 blijken de totale kosten voor ombouw tot KDC-10 vele malen hoger dan verwacht. Er zijn vragen over de inschattingen en project-management door Defensie en over de mogelijke te hoge aankoopprijs van de toestellen.

Bij mij roepen artikelen uit 1993 en 1994 vragen op als
– heeft Defensie de toestellen van Martinair voor een reële prijs gekocht, én
-is er mogelijk sprake van bevoordeling van Martinair uit gemeenschapsgeld’?
Waarschijnlijk blijven deze vragen onbeantwoord.

Teksten die mij opvallen in deze artikelen:
Telegraaf 22 december 1992:
-‘Defensie betaalde f 166 miljoen voor twee DC1O vliegtuigen uit de Martinair-vloot, en
– Martinair kocht het driemotorige vliegtuig [de gecrashte Anthony Ruys] voor f 75 miljoen nieuw [in 1975] bij Douglas

NRC 15 juli 1994:
– De luchtmacht kocht de DC10’s in 1992. Inmiddels is de prijs voor oude DC10-passagiersvliegtuigen drastisch gedaald op de wereldmarkt. In de Tweede Kamer werd de vraag gesteld waarom niet verder gezocht is naar vliegtuigen van andere luchtvaartmaatschappijen en de overeenkomst met Martinair zo snel beklonken was tegen een vrij hoge prijs.

Volkskrant 8 december 1994
– De Koninklijke Luchtmacht heeft met de aankoop van twee DC-10’s van Martinair door eigen toedoen een strop geleden van minstens honderd miljoen gulden.
– ‘Wat een belangrijke rol speelt in deze affaire, is dat de luchtmacht bij verwervingsopdrachten altijd zeer nonchalant is. …’

Bijlagen:
– Telegraaf, 22 december 1992, Ramp DC-10 was niet verzekerd.
– NRC, 27 april 1993, Martinair ziet winst flink stijgen. O.a. boekwinst Martinair in 1992 over twee verkochte DC-10’s
– Volkskrant, 28 april 1994, Martinair ongeschonden door luchtvaartrecessie. O.a. boekwinst in 1993 Martinair op extra verkochte DC-10
– NRC, 15 juli 1994: Tegenvaller voor luchtmacht met tankvliegtuigen.
– Volkskrant, 8 december 1994: Minister zet krijgsmachtdeel onder curatele. Blunder luchtmacht kost 100 miljoen. O.a. Luchtmacht bij verwervingsopdrachten altijd zeer nonchalant

Waren de verkochte DC10’s de prijs wel waard?
In 1993 werden de getroffenen van de Martinair crash benaderd met vragen over de waarde van tweedehands DC10’s serie 30 (de verkochte toestellen aan Defensie).
De markt-waarde voor deze toestellen zou tussen de $ 5 en $ 10 miljoen liggen (met de toenmalige wisselkoers, tussen minder dan 10 en 20 miljoen gulden).
Zie deze tekst van de Anthony Ruys Stichting.

In november 2018 schrijft Aircraft Value News oa dat begin jaren 90 de waarden van DC10-30’s (en andere wide bodies) kelderden.

Voor wat het waard is: de waarden van gebruikte DC-10’s in 1992 volgens Google AI.
De leeftijd van de verkochte DC-10’s (uit 1975) zal de waarde verminderd hebben.

Over eigendom van de verkochte DC-10’s en winst bij verkoop
Opmerkelijk: Martinair heeft in 1985 vliegtuigen (waaronder de PH-MBN Anthony Ruys)  verkocht aan de Ierse leasemaatschappij GPA (zie ‘levensloop’ hieronder).
In 1992 heeft Martinair oa de PH-MBN verkocht aan Defensie.

Vragen
–  heeft Martinair het toestel teruggekocht van GPA om daarna aan Defensie te kunnen doorverkopen,
– indien Martinair het toestel teruggekocht heeft ter doorverkoop komt het hoge resultaat van Martinair over 1992 dan door verkoopwinst in plaats van door boekwinst, en
– had Defensie het toestel niet beter (goedkoper?) rechtstreeks kunnen kopen van GPA?

 

 

Al met al lijkt het erop dat Defensie (de belasting betaler) te veel betaald heeft voor de aankoop van de DC-10s van Martinair.